Greta Thunberg

Het is tijd voor verbinding & activatie voor duurzaamheid

Vorige week werd ik persoonlijk diep geraakt door de speech van Greta Thunberg bij de VN-klimaattop in New York. Toch vraag ik mij een paar dagen later als communicatieprofessional af of haar woorden niet juist contraproductief werken. Moet het doemdenken niet plaatsmaken voor een inspirerende beweging waar iedereen onderdeel van wil zijn? Of kan het één niet zonder het ander?

Doemdenken verstart

De onheilspellende en verontrustende boodschap van de speech is existentieel groot. Zo groot, dat ik niet weet wat ik in hemelsnaam nog kan doen, anders dan het eerste de beste enkeltje boeken naar een tropisch eiland om mijn laatste dagen op deze planeet feestend ten onder te gaan.

Doemdenken verstart en angst zal nooit een drijfveer zijn voor een positieve verandering. Ook angst geeft richting, maar de verkeerde kant op. Dit is het grote probleem van de klimaatdiscussie. Het is een wereld met een beeldtaal van zielige ijsberen op wegdrijvende ijsschotsen. Het is geen wereld die je zin, inspiratie en richting geeft en waar je onderdeel van wil zijn.

De schuldvraag polariseert

Velen die zich bewust zijn van het klimaatprobleem en hun best doen om in hun dagelijkse leven er wat aan te doen, voelen zich aangesproken door de speech. Ondertussen verenigen en sterken klimaatsceptici zich in hun gezamenlijke afkeer. Dan is er de grote middenmoot. Een groep die nog in beweging is te krijgen op dit onderwerp, die ontvankelijk is en te inspireren om meer bewust te worden om in actie te komen. Dat doe je door het probleem te benoemen, een hoopvolle punt op de horizon te duiden en praktische eerste stappen aan te dragen. Niet door te polariseren, maar door te verbinden.

Creëer een beweging waar iedereen bij wil horen

Hoe zou het zijn als in plaats van Thunberg’s speech, er vijf kinderen op het podium stonden, die samen het probleem en de akelige feiten benoemen, maar tegelijkertijd ook een wereld schetsen waarin zij willen leven als ze net zo oud zijn als de aanwezige politici. Vervolgens vertellen ze allemaal welke eerste stap zij hebben genomen om daar te komen. Van kledingruil en een plantaardig dieet tot niet meer vliegen en de wasdroger de deur uit te doen. En ze dagen elke politicus uit om mee te doen om ook de eerste stap te nemen, hoe klein of hoe groot die ook is. Die groep met kinderen verenigen zich in de ‘First Step Club’. Een beweging boordevol voorwaartse visies en eerste stappen.

Geen revolutie zonder rebellen?

We hebben een Greenpeace nodig om onderwerpen op de kaart te zetten, voordat we in beweging komen. Is het ook zo met deze speech? Kan de verbinder niet zonder de rebel? In het geval van Thunberg’s speech twijfel ik. Wat ik wel weet, is dat ik energie krijg van verbinding en activatie. Dat is mijn eerste stap. Samen met klanten, elke klus keer weer.


Behaal duurzame doelen door samenwerking

Je kent vast de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, ook wel de SDG’s of de Global Goals genoemd. Wat houden die nou echt in voor jou en jouw organisatie? Hoe staat het anno 2019 eigenlijk met de Sustainable Development Goals in Nederland? En hoe worden deze doelen door verschillende sectoren opgepakt? Marjolein Baghuis van The Terrace organiseerde een evenement voor alumni van Nyenrode op het kantoor van PricewaterhouseCoopers (PwC ) waar de SDG's het onderwerp van de dag waren.

Duik in de SDGs met virtual reality

Op 29 maart 2019 stelde PwC in Amsterdam haar SDG-dome open voor alumni van Nyenrode.

Het doel van de Verenigde Naties is om deze doelen in 2030 te realiseren. In de dome gingen we in twee teams aan de slag om de duurzame doelen zo snel mogelijk te halen. Zelfs voor mensen die zich al verdiepen in duurzaamheid bleek dat geen makkelijke opgave. Met de beslissingen die wij in de dome maakten kwamen we uit op 2037 en 2044. Deze resultaten en de impact van een kijkje in de duurzame doelen middels virtual reality maakten bij iedereen de urgentie hoger en de overtuiging sterker om in actie te komen.

Beweging onder de oppervlakte bij toepassing SDGS door Nederlandse organisaties

Bij de opening van de SDG dome in februari 2019, lanceerde PwC ook een onderzoek over de toepassing van de SDG’s door Nederlandse organisaties. Hieruit blijkt dat het bedrijfsleven de SDGs omarmt, maar dat deze nog niet effectief geïntegreerd zijn in de strategie en activiteiten. Bij ministeries en gemeentes blijkt een kleine groep aan de slag met de SDG’s, maar dit leidt nog onvoldoende tot andere keuzes. De SDG’s worden ook nog maar weinig genoemd in de jaarverslagen van social enterprises en maatschappelijke organisaties. Zij zien nog onvoldoende meerwaarde om hun impact te linken aan de SDGs. Onder de oppervlakte lijkt er van alles te bewegen, maar organisaties kunnen nog veel meer gebruik maken van de SDG’s. Voor hun eigen bedrijfsvoering, voor hun impact op de wereld en als gemeenschappelijke taal om verbinding te leggen met andere organisaties.

Nederlandse organisaties richten zich vooral op SDG 8 (decent work and economic growth) en SDG 12 (responsible consumption and production). Terwijl we meer aandacht zouden moten hebben voor SDG 5 (gender equality) en SDG 13 (climate action), want daarop blijven we achter ten opzichte van andere landen.

PwC brengt de doelen dichterbij voor klanten en eigen organisatie

Wineke Haagsma, Director Corporate Responsibility van PwC licht toe hoe PwC zelf de doelen heeft geïntegreerd en hoe zij klanten helpen dit te doen. Om een keuze te maken aan welke SDG’s zij willen bijdragen onderkennen zij vier stappen:

  1. Start met de positieve bijdrage van de eigen organisatie
  2. Neem vervolgens actie op de negatieve bijdrage van de eigen organisatie
  3. Richt dan de blik op de positieve impact van je producten en diensten
  4. En ga daarna op zoek naar de negatieve impact in de keten.

Deze vier stappen helpen organisaties te identificeren welke SDG’s uitdagingen en kansen voor de toekomst bieden, en om een keuze te maken. Voor de gekozen SDG’s kijk je dan naar de onderliggende doelen. Maak deze dan heel concreet voor je eigen organisatie, met duidelijke doelen gekoppeld aan de eigen operatie inclusief KPI’s om de voortgang te meten. De SDG selector kan daarbij een handig hulpmiddel zijn.

Zelf heeft PwC met dit proces ook vier SDG’s gekozen en gekoppeld aan de strategie, om echt verschil op te maken. Op hun website kun je meer lezen over de gekozen SDG’s (8, 10, 12 en 16). Wineke’s enthousiasme en openheid zette veel mensen aan het denken hoe ze zelf hiermee aan de slag kunnen gaan.

Duurzame bitterballen bij de borrel

Zoals altijd sloten we de bijeenkomst af met een netwerkborrel. Met biologische wijn en vegetarische bitterballen – van oesterzwammen gekweekt op de eigen koffieprut van PwC kantoren!

Deze bijeenkomst was een initiatief van de VCV Kring voor Duurzaamheid. Hartelijk dank aan Wineke Haagsma en haar team bij PwC voor de gastvrijheid en deze bijzondere middag!

Deze blog van Marjolein verscheen ook op de website van Nyenrode.


Top tips voor greenwashing: Communiceren over duurzaamheid in de tuinbouw

Op uitnodiging van de MPS-groep nam The Terrace op 26 oktober 2017 deel aan de workshop duurzaam communiceren voor en met duurzame koplopers in de Nederlandse tuinbouw. Deze workshop was voor MPS onderdeel van de deelname aan de internationale Trade Fair in Aalsmeer in de eerste week van november. Hier zijn vier top tips over overtuiging, focus, samenwerking en greenwashing.

Tip #1: Begin vanuit je persoonlijke overtuiging

Duurzaamheid is een containerbegrip; een container waar van alles in kan zitten, zoals milieu, arbeidsomstandigheden, maatschappelijke betrokkenheid, economische impact tot en met zelfs goed bestuur. Er zijn ook zoveel begrippen op dit gebied, zoals MVO, CSR, toekomstbestendigheid, sociale verantwoordelijkheid… Welke begrip je ook gebruikt en wat er voor jou ook allemaal inzit, het moet relevant zijn voor jouw organisatie en jullie betrokkenen (ook wel stakeholders genoemd). Voor de meeste bedrijven is deze definitie een afgeleide van de sector, de landelijke context en de persoonlijke overtuiging van de bedrijfsleiding. Bedenk - voordat je naar buiten treedt met je duurzaamheidsverhaal – eerst eens wat duurzaamheid voor jou nou echt betekent. Welke deel ervan raakt jou persoonlijk het meest? Waarom ben je eigenlijk duurzamer gaan ondernemen? Waarom heb je duurzaamheid in je bedrijfsvoering geïntegreerd?

Tip #2: Focus op wat ertoe doet

Duurzaamheid kent vele facetten, dus jullie duurzaamheidsbeleid waarschijnlijk ook. Terwijl al deze facetten relevant en duidelijk zijn voor mensen binnen de sector, zijn ze dat niet in gelijke mate voor verschillende betrokkenen. Dus als je gaat communiceren over je duurzaamheidsbeleid, bekijk het dan vanaf de kant van de mensen aan wie je die boodschap kwijt wil. Voor verschillende doelgroepen leg je de nadruk van het verhaal wellicht steeds ergens anders. De grote lijn van het verhaal moet wel steeds hetzelfde zijn, maar de nadruk leg je per doelgroep anders. Niet iedereen weet zoveel over duurzaamheid in de tuinbouw – of in welke sector je maar actief bent – als jij.

Unilever gebruikt mooie symboliek om hun duurzame communicatie te versterken: het zwaard en het schild. Het zwaard is een krachtig verhaal dat je proactief wil delen met een specifieke doelgroep, afgestemd op kun kennis en interesses. Het schild bevat andere onderwerpen waaraan je wel werkt als deel van je duurzame strategie, maar die minder van belang zijn voor deze doelgroep. Of die minder goed bespreekbaar zijn als individueel merk of bedrijf.

De duurzaamheidsstrategie van het theemerk Lipton bevat zowel sociale als milieuonderwerpen. De meeste consumenten weten dat theeplukken zwaar werk is, in moeilijke omstandigheden. In deze context is voor Lipton het verhaal wat zij doen om het leven van de theeplukkers veiliger en makkelijker te maken een zwaard. De verbeteringen die ze hebben doorgevoerd om bestrijdingsmiddelen te verminderen daarentegen, zijn deel van het schild. Dit is een onderwerp waar heel hard aan gewerkt wordt. Maar omdat de meeste theedrinkers geen idee hebben dat bij de teelt van bijna alle thee bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, is het als individueel merk lastig hierover iets te vertellen. De vooruitgang op dit gebied kan wel goed ingezet worden op het duurzaamheidsdeel van de website of in het jaarverslag, maar we raden niet aan om het op te verpakking te zetten.

Tip #3: Sommige verhalen vertel je beter samen

Sommige onderwerpen zijn moeilijk aan te kaarten, ook als je zelf overtuigd bent dat de wereld moet snappen hoe het probleem in elkaar zit en hoe jouw bedrijf bijdraagt aan een oplossing. Dit zijn onderwerpen waar samenwerking en gezamenlijke communicatie goed kunnen werken. Net als voor thee zijn bestrijdingsmiddelen in de tuinbouw waarschijnlijk zo’n onderwerp. Als teler is dit wellicht een onderwerp voor een gesprek met goed ingewijde inkopers bij retailers. Maar met de consument is dit niet eenvoudig. Als je dit op de verpakking zou zetten zou de koper weleens de problemen met pesticides aan jouw bedrijf en product kunnen verbinden, in plaats van te lezen dat juist jullie aan een oplossing werken. Voor zo’n onderwerp kun je beter als sector het verhaal vertellen. Samen met de branchevereniging, met certificeerders, of wellicht zelfs met maatschappelijke en consumentenorganisaties.

Tip #4: Eerlijk duur het langst

Goede communicatie over jullie inzet en prestaties op het gebied van duurzaamheid draagt bij aan het vertrouwen in het bedrijf en jullie producten. Zelfs als je planten en bloemen verkoopt en je de wereld letterlijk en figuurlijk groener wil maken, dan moet wat je vertelt wel waar zijn. Alleen gebalanceerde communicatie – met aandacht voor wat goed en wat minder goed ging – draagt bij aan vertrouwen. Als je niet eerlijk bent over duurzaamheid dan wordt het greenwashing. Dat woord heeft voor de tuinbouw sector wellicht een iets betere connotatie dan voor anderen sectoren, maar blijf er toch maar ver vandaann.

Geschreven door Marjolein Baghuis (@mbaghuis) voor de MPS website , The Terrace en de Changeincontext.com blogs. Om up to date te blijven van The Terrace activiteiten, kunt u zich inschrijven onze nieuwsbrief.


Maak je volgende duurzaamheidsverslag een instrument voor positive change

Hoe kan een duurzaamheidverslag van een last omgezet worden in een instrument voor een betere toekomst? In eerdere gezamenlijke blog posts hadden we het vooral over materialiteit, maar uiteindelijk gaat het natuurlijk om het creëren van die betere toekomst. Deze blog gaat over manieren om meer uit het verslagleggingsproces te halen. Hopelijk precies op tijd voor diegene die zich midden in de planning van het volgende duurzaamheidsverslag bevinden.

Elk jaar komt de verslagleggingscyclus terug en elk jaar opnieuw komt er veel werk bij kijken. Vanzelf ontstaat dan de vraag of het die investering waard is. Voegt het verslag waarde toe aan de strategie van het bedrijf en aan haar duurzaamheidsinspanningen voor een betere toekomst? Draagt het bij aan de strategische doelen van het bedrijf, naast de naleving van regelgeving en de verantwoordingsverwachtingen van de stakeholders? Voor een verslaggevingsproces conform alle richtlijnen is het antwoord op deze vragen waarschijnlijk nee.

Waarom? Ten eerste omdat duurzaamheidsverslaggeving altijd in een spagaat zit. Duurzaamheid gaat over de toekomst en over lange termijn denken, maar bedrijfsrapportages gaan over het verleden en hebben een tijdsspanne van enkel één jaar. Ten tweede omdat de meeste bedrijven het verslaggevingsproces niet gebruiken om een daadwerkelijke verbinding te maken tussen de huidige duurzaamheidsprestaties en de toekomst. Met onze onderstaande tips kan je deze spagaat overbruggen en kan je het verslaggevingsproces als een krachtig instrument ingezetten. Daar gaan we dan!

Rapporteer het verleden in de context van de toekomst 

Begin bij de wereld die je voor de toekomst wilt! In wat voor wereld wil het bedrijf over vijf tot tien jaar werken? In plaats van alleen terug te kijken, raden wij aan het duurzaamheidsverslag te starten vanuit de lange termijn visie en missie van het bedrijf. Het verslag geeft vervolgens een overzicht van waar het bedrijf zich op dit moment bevindt binnen de beoogde planning.

Wat moet het bedrijf doen om deze visie te bereiken? Hoe ontwikkelen de inspanningen van het bedrijf zich om daar te komen? Als je aan het verslag begint met de visie en met deze vragen, dan schrijf je in de context van de toekomst. Dit is een veel nuttiger perspectief voor het bedrijf zelf en voor de lezers van het verslag.

Focus op wat voor de toekomst belangrijk is

Gebruik de materialiteitsanalyse verder dan het verslag! De meeste verslaggevingsrichtlijnen omvatten een zogenaamde materialiteitsanalyse om de duurzaamheidsonderwerpen te identificeren die in het verslag opgenomen moeten worden. De analyse conform de richtlijnen gaat meestal over wat stakeholders willen weten of wat het bedrijf als belangrijke risico's beschouwt, gebaseerd op eerdere prestaties en angsten voor de toekomst.

Wil je duurzaamheid naar een hoger niveau tillen, ga dan verder dan dit en stel de vraag: 'wat zijn de belangrijkste onderwerpen die we op strategisch niveau moeten managen om waarde te creëren voor zowel het bedrijf als voor de samenleving?' Betrek senior management bij deze analyse. De materialiteitsanalyse zal dan niet alleen de inhoud van het duurzaamheidsverslag informeren, maar zal dan ook een strategische discussie triggeren en een nieuw perspectief geven op wat belangrijk is. Dat is het moment voor duurzaamheid (en duurzaamheidsverslaggeving) om op de agenda van het senior management te komen.

Betrek de stakeholders voor je beoogde toekomst

Betrek je stakeholders bij waardecreatie! Stakeholders zijn van essentieel belang om werkelijk waarde te creëren voor het bedrijf en voor de samenleving. Betrek hen dan ook niet alleen bij het kiezen van de belangrijkste onderwerpen voor het duurzaamheidsverslag (zoals de meeste verslaggevingsrichtlijnen voorschrijven). Nogmaals, maak deze stap van de verslaggevingscyclus strategisch van aard in plaats van deze te beperken tot de scope van het verslag.

En blijf vervolgens ook echt in gesprek met de stakeholders. Beperk de rol van je stakeholders niet tot het kiezen van de onderwerpen. Luister echt naar wat er voor hen van belang is en wat hun doelen zijn. Verken gezamenlijk de wereld die jullie willen bouwen en het pad dat jullie voor oog stellen om daar te komen. Alleen dan ontstaan er kansen voor samenwerking en co-creatie om zowel je bedrijf als de samenleving sterker te maken.

Met deze tips kan je het duurzaamheidsverslag gebruiken als een instrument voor positieve veranderingen voor de toekomst, in tegenstelling tot een veel beperktere registratie van positieve veranderingen in het verleden. Laat ons weten welke tips je het meest nuttig vond!

Deze blog post maakt deel uit van een serie over duurzaamheidsverslaggeving en materialiteit. Het is geschreven door Marjolein Baghuis van The Terrace en Nelmara Arbex van Arbex & Company. Bij GRI hebben zij samengewerkt aan de ontwikkeling en stakeholder engagement rond de G4 Sustainability Reporting Guidelines. Beiden ondersteunen ze nu bedrijven bij strategische duurzaamheidsuitdagingen, materialiteitsanalyses en communicatie.

 


Routekaart voor een duurzaamheidsverslag

The Terrace houdt regelmatig workshops over MVO of duurzaamheidsverslaglegging, gericht op bedrijven die aan het begin staan van hun verslagleggingsreis en degene die hun verslag op een hoger plan willen trekken. Hieronder volgen de highlights die uit enkele workshops kwamen.

Start from why

De workshop startte met een brainstorm over de redenen om een duurzaamheidsverslag te publiceren. De deelnemers genereerden een lange lijst: betrekken van stakeholders als klanten, leveranciers en maatschappelijke organisaties; iets tastbaars voorhanden hebben om prestaties te laten zien; impact te meten en communiceren; verantwoording afleggen; het informeren en beïnvloeden van personeel om de duurzaamheidsstrategie waar te maken en nog veel meer. Sommige redenen zijn intern gericht, anderen meer extern. Sommige horen bij het beperken van risico's, andere zijn juist meer kansgericht.

Make the complex simple

Aan het begin van de workshop kregen alle deelnemers een leeg template voor het verslagleggingsproces. Middels interactieve oefeningen en groepsdiscussies legden we samen de verschillende stappen van de verslagleggingsreis af. Dit zijn de vragen die we daarbij beantwoorden.

Voorbereiden: Wie moeten er in het team? Wat zijn de rollen en de timings? Hoeveel budget is beschikbaar? Wat zijn de voorlopige onderwerpen om in het verslag op te nemen?

Betrekken: Welke stakeholders worden door je bedrijf beïnvloed en andersom, wie hebben invloed op het succes van je bedrijf? Hoe kun je hen effectief betrekken en hun issues beter begrijpen?

Kiezen: Wat zijn de materiële (of belangrijke) onderwerpen om in het verslag op te nemen (en in de strategie natuurlijk)? Waarin verschillen de prioriteiten tussen de bedrijfsleiding en de stakeholders? Wat zijn de doelstellingen en het plan van aanpak voor deze onderwerpen? En hoe ga je de prestaties meten?

Verzamelen: Uit welke bronnen zal straks de informatie voor het verslag moeten komen? Wie moeten daarbij worden betrokken? En wanneer moet deze informatie beschikbaar zijn? Is het reëel om dit allemaal af te hebben op tijd voor het eerste MVO verslag?

Verslaan: Wat zijn de voornaamste inhoudelijke blokken van het verslag? Hoe kun je deze inhoud het beste structureren om het verslag leesbaar te maken? Wie gaat straks de inhoud van het verslag schrijven, redigeren en checken?

Bij elke stap op de routekaart vulden de deelnemers van de workshop tips en ideeën voor hun verslag in.

Show the positive side of business

Daarna volgde een brainstorm sessie over hoe het verslag goed te kunnen gebruiken als het klaar is. Iedereen was het erover eens dat dit soort verslagen en hun inhoud nu onderbenut blijven in communicatie. Naast het hele verslag delen met stakeholders en de media, kwamen de deelnemers ook met tips als het inzetten van gedeeltes van het verslag op sociale media en op de website, het toespitsen van de inhoud om verschillende teams van collega's te betrekken, het trainen van sales manager om het verslag in commerciële gesprekken te gebruiken en - onze favoriet - een feest geven voor alle stakeholders om het verslag te lanceren.

Don't be afraid

Dit advies kwam steeds weer terug tijdens de workshop. Wees vooral eerlijk tegen jezelf en je stakeholders en deel daarom ook de zaken die (nog) niet goed gaan. Uiteraard altijd in combinatie met wat je ervan hebt geleerd en hoe je het verder gaat oppakken. Ook komt het voor dat je een materieel onderwerp nog niet goed kan meten. Geef ook dan eerlijk aan dat je dit als belangrijk onderwerp onderkent en wat je gaat doen om het in de toekomst wel meetbaar te maken. Een gebalanceerd, eerlijk verslag dat verder gaat dan het goede nieuws biedt meer geloofwaardigheid. Wees ook niet bang om gedurende het verslagleggingsproces om hulp te vragen. Een adviseur kan specifieke expertise en capaciteit toevoegen aan je reporting team, bij elke stap van het proces.

Aan het eind van de workshop waren de deelnemers in ieder geval minder bang om aan de reis onderweg naar hun eerste (of volgende) duurzaamheidsverslag te beginnen. We sloten de workshop af met een toast uit op de actiegerichte, bedrijfsspecifieke routekaarten die iedereen had gecreëerd tijdens de workshop!

Heb je interesse in hoe The Terrace jullie verslagleggingsreis kan ondersteunen? Neem dan contact op met Marjolein of doe mee aan één van de toekomstige workshops. De volgende workshop over duurzaamheidsverslaglegging vindt waarschijnlijk plaats in september 2017. Interesse om mee te doen? Stuur dan een email naar hello@theterrace.nl. We zien er naar  uit je welkom te heten!

Reacties van deelnemers aan de vorige workshop

* Zeer compacte, direct toepasbare kennisoverdracht!
* Veel expertise in huis met praktijkvoorbeelden van bedrijven.
* Vooral de routekaart en de materialiteitsanalyse waren heel handig.
* Fijne, competente partij met veel kennis van zaken. Lekker pragmatisch.

Geschreven door Marjolein Baghuis (@mbaghuis) voor The Terrace blog. Om up to date te blijven van The Terrace activiteiten, kunt u zich inschrijven onze nieuwsbrief of volg ons op Twitter, LinkedIn of Facebook.


Niet-financiele verslaglegging: van vragen en klagen naar verkennen en kleur bekennen

In de afgelopen maanden is er veel te doen geweest rondom de jaarverslaggeving van bedrijven. Op zich niet vreemd, omdat veel bedrijven hun jaarverslag publiceren in de eerste maanden van het jaar. Maar dit jaar leek er meer discussie te zijn rondom niet-financiële ofwel duurzaamheidverslaglegging. Deels veroorzaakt door de nieuwe EU Richtlijn over Niet-Financiële VerslagleggingMaar ook door het steeds groeiende aantal bedrijven dat toegevoegde waarde haalt uit de integratie van duurzaamheidsthema's in hoe zij hun resultaten beoordelen en communiceren.

Voldoen aan de vragen van de EU Directive over Niet-Financiële Verslaglegging

Met als onderliggende gedachte dat transparantie over duurzaamheid zal leiden tot betere prestaties, heeft de EU een richtlijn over niet-financiële verslaglegging aangenomen. Ondertussen is dat in bijna alle EU landen omgezet tot nationale wetgeving. De richtlijn is van toepassing op beursgenoteerde bedrijven, banken en verzekeraars met meer dan 500 werknemers. Het vraagt om openbaarmaking van diverse niet-financiële onderwerpen, om belanghebbenden een beter beeld te geven over het duurzaamheidsbeleid en de prestaties van het bedrijf. Wat zijn de onderwerpen waar de EU om vraagt? Het moet ten minste het beleid en de risicoanalyse bevatten, plus de resultaten en kengetallen over:

* milieuzaken;

* sociale en personeelsonderwerpen;

* respect voor mensenrechten;

* maatregelen tegen corruptie en omkoping;

* diversiteit in de raden van bestuur en commissarissen.

De richtlijn schrijft niet in detail voor hoe de verslaglegging eruit dient te zien. Als een bedrijf (nog) niet kan rapporteren over een onderwerp, mag het gewoon uitleggen waarom niet. En bedrijven zijn vrij om de informatie naar eigen inzicht te structeren en publiceren. Het kan als deel van het jaarverslag of in een apart document. In tegenstelling tot de financiële verslagen, hoeft deze data niet extern geverifieerd te worden. Wel moet de accountant checken of alle relevante informatie openbaar gemaakt is en of deze niet in strijd is met andere beschikbare bedrijfsinformatie.

Klagen over de rapportageverplichting

Naar verwachting is deze richtlijn van toepassing op 6000 Europese bedrijven. Dus je zou wat gezucht en geklaag van deze groep verwachten. Echter, de meeste van deze bedrijven rapporteren hun duurzaamheidsbeleid en -prestaties al jarenlang op hun website, in separate MVO-verslagen of geïntegreerd in hun financiële verslaglegging. Zal deze nieuwe richtlijn dan wel effect hebben? Gelukkig wel.  De bedrijven die duurzaamheid strategisch hebben opgenomen in hun verslaggevingscyclus hebben hier baat bij gehad. Maar er zijn ook bedrijven die dit meer als verplichting hebben opgevat, of die duurzaamheid (nog) niet hebben gekoppeld aan hun bedrijfsstrategie. Vaak rapporteren zij op onderwerpen waarvoor het relatief makkelijk is om de data te verzamelen, of op onderwerpen waardoor ze er goed vanaf lijken te komen. Voor deze bedrijven zal het een uitdaging zijn om te voldoen aan de eisen van de EU richtlijn. Omdat ze nog geen beleid, doelstellingen en resultaten hebben op de bovenstaande onderwerpen levert de nieuwe wetgeving voor hen zeker extra werk op.

De waarde van geïntegreerd denken verkennen

Veel van de bedrijven die onderweg zijn om transparanter te worden hebben kansen gezien om hun impact en hun bedrijf tegelijkertijd te verbeteren. De bedrijven die het meest profiteren van deze exercitie zijn degenen die echt verkennen wat hun materiële onderwerpen zijn. Dit zijn onderwerpen om verslag van te doen, maar veel belangrijker nog, de onderwerpen waarop de focus van de strategie moet liggen. In een materialiteitsanalyse verkent een bedrijf de impact - zowel positief als negatief - die het heeft op de maatschappij in brede zin. Vanuit hun eigen perspectief, en het perspectief van hun stakeholders of belanghebbenden.

Vanuit deze analyse krijgen ze een beeld hoe de relevante sociale, milieu en economische variabelen samenwerken, idealiter om tegelijkertijd waarde te creëren voor aandeelhouders, belanghebbenden en de maatschappij. Een diepgaande materialiteitsanalyse levert de basis voor een geïntegreerde strategie met duidelijke aandachtsgebieden, ieder met eigen doelen en actieplannen. Deze strategische integratieexercitie is van waarde voor alle bedrijven, niet alleen diegenen op wie de EU richtlijn van toepassing is.

Kleur bekennen middels focus, dilemma's en resultaten

Zodra je keuzes hebt gemaakt voor specifieke de aandachtsgebieden in de strategie en de verslaggeving, beken dan ook kleur met je keuzes en communiceer deze duidelijk. Wellicht moet je zelfs uitleggen waarom niet alle onderwerpen van de EU richtlijn van toepassing zijn. In de verslagleggingscyclus (en elders), deel niet alleen wat je hebt bereikt met je geïntegreerde strategie, maar ook de dilemma's die je bent tegengekomen en op welke onderwerpen je de doelen nog niet hebt bereikt. Een eerlijk, gebalanceerd verslag over je resultaten bouwt vertrouwen. Het is ook een goede manier om medewerkers te betrekken, om met hen successen te vieren en op zoek te gaan naar nieuwe oplossingen om nog niet behaalde doelstellingen te bereiken.

Heb je interesse in wat duurzaamheidsverslaggeving voor jouw bedrijf zou kunnen betekenen of wil je weten hoe hiermee te beginnen? Schrijf je dan in voor onze eerstvolgende reporting workshop op 22 juni 2017. Meer informatie daarover vindt je via deze link. Is de EU Richtlijn op jouw bedrijf van toepassing en heb je behoefte aan een quick-scan om te bepalen of je huidige verslaggeving wel voldoet? Neem dan contact op met Marjolein via marjolein@theterrace.nl.

Geschreven door Marjolein Baghuis (@mbaghuis) voor The Terrace en de Changeincontext.com blogs. Om up to date te blijven van The Terrace activiteiten, kunt u zich inschrijven onze nieuwsbrief.


The Terrace versterkt reporting practice met Marjolein Baghuis

Marjolein is een expert en thought leader op het gebied van corporate accountability, duurzaamheidverslaglegging en –communicatie. Bij The Terrace zal zij de reporting practice leiden en bedrijven helpen verslaglegging om te zetten van een verplichting naar inspirerende communicatie. Ook zal zij betrokken zijn bij projecten op het gebied van strategie en communicatie.

The Terrace oprichter Leontine Gast: “ We zijn blij met de specifieke kennis en ervaring die Marjolein toevoegt aan ons team. Haar enthousiasme voor ‘positive change’ past ook heel goed bij de waarden van the Terrace. Samen kunnen we onze klanten nog beter ondersteunen in hun ambitie naar positieve verandering”.

De afgelopen jaren heeft ze bij het Global Reporting Initiative, Nyenrode, Innate Motion en Change in Context bedrijven en mensen ondersteund bij het creëren van heldere strategie en/of rapportage voor positieve verandering. Marjolein is oprichter van Change in Context, een online platform over verandering voor een duurzame economie, waarop ook haar veelgelezen blog gepubliceerd wordt. Eerder werkte Marjolein bij Procter & Gamble, Synovate en Greenpeace.

Daarnaast is zij actief als bestuurder bij de Nyenrode Alumni kring duurzaamheid en als toezichthouder bij Bibliotheek Amstelland. Ook zit zij in de adviesraad van eRevalue, een Britse big-data service provider op het gebied van ESG/duurzaamheidsinformatie en spreekt zij regelmatig op congressen over duurzaamheid, accountability en reporting.


Top tips om je duurzaamheidsverslag te verbeteren

In de laatste tien jaar zijn transparantie en verslaglegging over duurzaamheid enorm verbeterd. Dit geeft de maatschappij toegang tot informatie die meestal niet beschikbaar is financiële jaarverslagen. Duurzaamheid- of niet-financiële verslaglegging biedt stakeholders - zoals investeerders, wetgevers, medewerkers, NGO's, omwonenden, partners, etc. - toegang tot informatie over de sociale, milieu en economische impact van een bedrijf, rechtsstreeks vanuit de bron.

Maar er is niet alleen goed nieuws van het rapportage front, omdat veel duurzaamheidsverslagen nog altijd meer dan 100 pagina's bevatten, lastig te lezen zijn en geen focus hebben op wat er echt toe doet. Vele lijken op glossy tijdschriften en sommigen bieden ook vergelijkbare diepgang in hun inhoud. Ze presenteren een te positief, vertekend beeld van de realiteit. Ze riskeren het om als greenwashing te worden afgedaan en waardeloos te zijn voor mensen die de informatie willen gebruiken voor het nemen van (financiële) beslissingen. Of om in te schatten in hoeverre het management in staat is om met sociale en milieu vraagstukken om te gaat.

It's time to cut the crap!

Goede verslagen zijn duidelijk, gebalanceerd en hebben een duidelijke focus on de belangrijkste onderwerpen. Verslagen die lastig te navigeren zijn, te positief zijn of geen focus hebben richten meer schade aan dan dat ze iets bijdragen aan de reputatie van het bedrijf. Als ze geen inzicht bieden in de inspanningen, dilemma's en resultaten bij het aanpakken van concrete maatschappelijke issues, dan dragen dit soort verslagen alleen maar bij aan de overweldigende hoeveelheid nutteloze informatie die we dagelijks over ons heen krijgen.

De Europese Richtlijn over Niet-Financiële Verslaglegging vereist van duizenden bedrijven om verschillende thema's rondom duurzaamheid te integreren in hun jaarlijkse verslagleggingscyclus. Dit biedt een mooie kans voor iedereen die zich bezig houdt met verslaglegging om een stap naar betere verslagen te maken. Het kaf van het koren scheiden (ofwel cutting the crap) helpt ervaren en nieuwe verslaggevers om meer focus aan te brengen. Het verhoogt de kwaliteit en verlaagt de kosten - iets dat we allemaal graag willen!

Hier zijn onze tips to cut the (reporting) crap!

Charming, but irrelevant

Verslaggeving is geen miss verkiezing. Duurzaamheidsverslaggeving richtlijnen, zoals die van de Global Reporting Initiative (GRI), schrijven geen specifiek ontwerp of format voor. Deze richtlijnen bieden houvast voor het opstellen van hoogwaardige inhoud van je verslag. Goed gestructureerde, heldere informatie is waar het echt om gaat. Als je het daarnaast ook mooi wilt maken en illustraties wil toevoegen die de bijdragen aan de duidelijkheid en navigatie is dat mooi meegenomen. Maar goed georganiseerde, relevante inhoud komt echt op de eerste plaats. Altijd.

Random and unfocused

Laat je niet afleiden. Brengt focus aan door een grondige materialiteitsanalyse, een belangrijke stap in de totstandkoming van een goed duurzaamheidsverslag. Het ondersteunt bij het maken van keuzes om tot die onderwerpen te komen die zowel voor de toekomst van het bedrijf als van de maatschappij van belang zijn. Deze onderwerpen worden gekozen door de strategische visie van het management te combineren met input van strategische stakeholders, zoals medewerkers, klanten, wetgevers, omwonenden en partners.

Indien goed uitgevoerd, levert deze analyse een korte lijst van onderwerpen op die zowel van maatschappelijk belang zijn als relevant voor de strategie en de belangrijkste activiteiten van het bedrijf. Als je deze lijst van materiële onderwerpen hebt, ben je klaar om de juiste indicatoren te kiezen die je het beste in staat stellen om intern en extern duidelijk te maken welk doel wordt nagestreefd en welke vooruitgang reeds is geboekt. Dit zijn de enige onderwerpen die in het verslag moeten.

Annoyingly abundant

Voeg geen extra informatie toe. Basisgegevens over de organisatie - zoals bedrijfsgrootte, aantal medewerkers, markten waarin je actief bent, de lokatie van het hoofdkantoor - en de indicatoren over de materiële onderweren moeten in het verslag. Niet meer, en niet minder.

Check de lijst met de basisgegevens die erin moeten, zoek de vereiste informatie, structureer en presenteer het in de meest duidelijke manier. Zonder trucjes of misleiding. En als je om één of andere reden nog niet kunt rapporteren over een vereist onderwerp, leg dan uit waarom niet. Zo eenvoudig is het.

Voeg geen overbodige informatie toe, ook als dat de organisatie er wellicht beter uit laat zien. Een verslag moet gebalanceerd zijn: de uitdagingen en dilemma's moeten niet bedolven worden onder minder relevante inhoud. Een overvloed aan informatie - zelfs wanneer het prachtig gepresenteerd wordt - kan juist schadelijk zijn voor de leesbaarheid en de reputatie.

Poorly planned and costly

Het verzamelen van hoogwaardige informatie is niet goedkoop. Het vergt de inzet van tijd en geld om eenheden, afbakeningen en processen te bepalen. En om systemen aan te leggen voor de verwerking, controle en analyse van de data.

Vooraf een goede routekaart vaststellen bevordert de kwaliteit van het verslag en de optimale inzet van waardevolle uren en andere middelen. Stel een duidelijke eigenaar aan voor het verslagleggingsproces, waar nodig ondersteund door een extern adviseur. Zoals mensen met specifieke expertise over verslaglegging, duurzaamheidscommunicatie, etc. En mocht je een externe controle op je prestaties willen, ook dan beperkt goede planning en "cutting the crap" de kosten.

Deze tips helpen jou en jouw organisatie om de verslaglegging te verbeteren - en kosten te beperken - door vooruitgang te boeken van:

⇒  Charming to clear

⇒  Random to relevant

⇒  Abundant to accurate

⇒  Poorly planned to professional

 

Juist in deze tijd waar belangrijke weloverwogen beslissingen van groot belang zijn kunnen we nuttige informatie niet verloren laten gaan. Verstop de impact en prestaties van het bedrijf op belangrijke onderwerpen niet in de cacofonie van nutteloze informatie waarmee we elke dag overspoeld worden.

Join our campaign to cut the crap!

Deze blog is geschreven door Marjolein Baghuis van The Terrace en Nelmara Arbex van Arbex & Company. Het is eerder gepuliceerd op www.changeincontext.com and www.arbexandcompany.com


Ga eerst in bad voordat je met de billen bloot gaat

Is jouw bedrijf klaar om met de billen bloot te gaan? In 2010 liet de Zuid Afrikaans governance expert Mervyn King het publiek bij de GRI conferentie lachen. "If you're going to open your kimono, you better have a bath first." Eigenlijk best een goede analogie voor duurzaamheidverslaglegging en -prestaties. En voor veel Europese bedrijven met meer dan 500 personeelsleden is dit nu extra van toepassing.

EU directive over niet-financiële verslaglegging

Vanaf 2018 moeten veel Europese bedrijven met de billen bloot. Ze moeten dan publiceren over verschillende niet-financiële prestaties in 2017. De Europese Unie stemde in 2013 in met de Directive on disclosure of non-financial and diversity information. Sindsdien hebben de EU lidstaten deze directive omgezet in nationale wetgeving. Daarom zullen veel bedrijven in 2018 voor het eerst hun duurzaamheidsprestaties publiceren. KPMG onderzoek toont aan dat 74% van de grootste bedrijven reeds een duurzaamheidsverslag publiceert, of verschillende niet-financiele onderwerpen geintegreerd heeft in de jaarlijkse rapportagecyclus. Maar voor duizenden bedrijven zal het verslag over 2017 de eerste keer zijn dat ze hierover iets publiceren. 

 Hoog tijd voor een bad!

green-bathVoor bedrijven die nog niet eerder iest hebben gepubliceerd over hun prestaties op het gebied van duurzaamheid is dit het perfecte moment om een duurzaamheidsstrategie te formuleren - of aan te scherpen. Of nog beter, om duurzaamheid (nog verder) te integreren in de bedrijfsstrategie. De EU directive verplicht bedrijven om minimaal te rapporteren over hoe er is omgegaan met het milieu, sociale onderwerpen, werknemers, mensenrechten, anti-corruptie en afpersing. Het start allemaal met een goede analyse om je strategie voor de middellange termijn en je actieplannen voor 2017 een duidelijke focus en richting te geven. Hoe passen de verplichte onderwerpen bij de toekomst van je bedrijf? En hoe zien je stakeholders dit? Zijn er buiten dit verplichte lijstje nog andere maatschappelijke thema's om op te nemen in je strategie en verslaglegging?

Voor sommige bedrijven die binnen de EU richtlijn vallen is het bad wellicht een overbodige luxe, omdat ze al een strategie hebben, voortgang boeken om deze thema's en dit "alleen" maar hoeven te starten met verslaglegging. Voor anderen is het bad verre van overbodig, is het echt nodig om duurzaamheid (verder) op te pakken in 2017. Om dan echt vooruitgang te kunnen laten zien als ze met de billen bloot moeten in 2018.


Wat doe je met onverwachte klanten? (en hoe je ze niet meteen weer kwijtraakt)

“Je gaat toch niet écht in zo’n lelijk hok rondrijden?” Sinds ik bekend heb een Mitsubishi Outlander te hebben aangeschaft word ik overspoeld door teleurgestelde reacties van vrienden en familie. Dat zijn autoliefhebbers, zeg maar “petrol heads”.

Maar ja…

Heel duurzaam zijn die diesel-slurpers niet, en de wens schoner te rijden stond toch bovenaan het lijstje toen het tijd werd voor een nieuwe auto. De Mitsubishi leek de ‘minst erge’ van alle hybride auto’s op de markt. Net iets minder lelijk en suf dan de anderen. Tel daar het fiscale voordeel bij op en de keus was snel gemaakt.

Met tegenzin, dat wel.

Merken zijn deel van onze identiteit

We hebben allemaal voorkeuren voor bepaalde merken. Bewust of onbewust - we zoeken kernmerken in een merk die overeenkomen met onze eigen, gewenste persoonlijkheid. Door een bepaald merk te gebruiken wordt je geassocieerd met de doelgroep waartoe je het liefst wilt behoren. Zo wil de één nog niet dood gevonden worden in een auto van Japanse makelij, terwijl een ander op buurtfeestjes niet ophoudt te praten over de fantastische technische snufjes van diezelfde bak.

Maar wat nou als ‘jouw’ merk niet het soort product of dienst kan leveren die voor jou heel belangrijk is (geworden)? Als geen van de merken van jouw voorkeur een duurzame keuze biedt? Het dwingt je uit je comfort zone te stappen en je heil te zoeken bij een ander merk. En bij dit merk ligt vervolgens de uitdaging om deze nieuwe, vaak onverwachte klanten voor de lange termijn aan zich te binden. Zonder bestaande klanten weg te jagen.

11.000 verkochte exemplaren zonder proefrit (maar Mit-subsidie)

Mitsubishi is een sterke speler op de hybride automarkt. Het Japanse merk sprak een paar jaar geleden de ambitie uit zich te gaan richten op de productie van duurzame SUV’s voor een betaalbare prijs. In 2020 heeft 20 procent van de auto’s een stekker. Elektrisch rijden wordt één van de pijlers van de mondiale verkoopstrategie.

Nu al met succes, zo lijkt het. Vorig jaar bracht het merk de semi-elektrische Outlander PHEV op de Europese markt. Mede dankzij het grote belastingvoordeel (daarom ook wel Mitsubsidie genoemd) vlogen de hybride’s de showroom uit. Maar liefst 11.000 exemplaren zijn inmiddels verkocht zonder dat de toekomstige eigenaar überhaupt een proefrit heeft gemaakt.

Ongemak in de showroom

Mitsubishi staat bekend om gebruiksvriendelijke auto’s voor een zeer betaalbare prijs. De dealers hebben hier hun verkooppraatje volledig op afgestemd. Maar hoe ze met de nieuwe groep van duurzame kopers om moeten gaan? Geen idee, zo blijkt als ik met getrokken portemonnee de showroom binnen kom.

Ze lijken zich te schamen voor de relatief hoge prijs van de duurzame Outlander, vinden extra opties zonde van het geld en weten bar weinig te vertellen over de duurzame kenmerken van de bolide. Bij elke onbeantwoorde vraag stijgt mijn ongemak. De duurzame ambitie van de top heeft duidelijk nog niet alle lagen van de organisatie bereikt.

Zo lang er weinig andere keuze is, zal Mitsubishi profiteren van de situatie. Toch is dat geen reden om achterover te leunen. Andere, Europese merken zitten Mitsubishi op de hielen en zullen snel volgen met hun eigen (betaalbare) hybride versie. En als de onverwachte klanten van Mitsubishi zich tegen die tijd nog niet thuis voelen bij de Japanner, gaan zij rechtsomkeert terug naar hun oude vertrouwde merken.

Ken je klant

Het op de markt brengen van een duurzaam product heeft veel gevolgen. Eén daarvan is dat je als merk mogelijk nieuwe doelgroepen aanboort. De groep consumenten die keuzes maakt op basis van de duurzaamheid van een product of merk wordt steeds groter. Deze groep consumenten oriënteert zich voortdurend op nieuwe ontwikkelingen in de markt en vindt het belangrijk zich goed te laten informeren.

Als merk moet je daarop voorbereid zijn. Je innovatieve voorsprong op de concurrent biedt alleen voordeel op korte termijn. Wil je nieuwe klanten ook op de lange termijn behouden, zal je meer moeite moeten doen. Je moet ze begrijpen. Wat drijft ze? Wat zijn hun diepste wensen? Dat betekent dat je verkopers moeten leren schakelen op verschillende groepen. Welke klant komt naar je toe voor de (lage) prijs, en welke klant verleid je met het technische verhaal achter je product?

Leer hun taal spreken. Als nieuwe klanten zich begrepen voelen, zouden ze zomaar (onverwachts) bij je kunnen blijven.