Circulair Event Nyenrode

Interface en Rijksoverheid zeggen YES tegen circulair ondernemen!

De aarde is een prachtig circulair ecosysteem. Iets waar we als mensen en organisaties een voorbeeld aan kunnen nemen. Hoewel de lineaire economie lange tijd dominant is geweest, levert het ook grote problemen op. Denk aan de uitputting van eindige grondstofvoorraden en de productie van afval. In de circulaire economie daarentegen worden grond- en reststoffen juist hergebruikt en is energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Steeds meer ondernemingen en organisaties zien de voordelen en gaan ook circulair werken.

Daarom kwamen op 29 januari 2019 Nyenrode alumni bij elkaar om van Geanne van Arkel, Head of Sustainable Development van Interface (en MVO-manager van het jaar 2018) en Martie van Essen, Programmamanager Versnelling Verduurzaming van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, te horen hoe zij steeds meer circulair gaan werken.

What’s the business case for ending life on earth?

Dit is de vraag die Ray Anderson, de oprichter van tapijtfabrikant Interface, altijd stelde als mensen hem vroegen naar de business case om duurzamer te gaan werken als bedrijf. Na het lezen van het boek The Ecology of Commerce van Paul Hawken gooide hij het roer om vanuit een persoonlijke overtuiging dat we moeten leren van de natuur en dat we als mensheid van fossiele brandstoffen af moeten. Interface lanceerde in 1996 Mission Zero, het ambitieuze plan om in 2020 geen negatieve impact meer op de wereld te hebben.

Met Mission Zero heeft het beursgenoteerde Interface tot 2017 op vele vlakken resultaat geboekt. Ten opzichte van 1996 daalde:

  • De uitstoot van broeikasgassen per productie-eenheid met 96%;
  • Het gebruik van water per productie-eenheid met 88%;
  • De CO2-voetprint van tapijttegels met 66%;
  • Het energieverbruik per productie-eenheid met 43% ;
  • 88% van de energie komt nu uit hernieuwbare bronnen;
  • En 58% van de gebruikte grondstoffen zijn gerecycled of biobased.

Ook leverde de circulaire aanpak meerwaarde op veel andere vlakken: de kosten namen af, de reputatie groeide, het stimuleerde innovatie, de betrokkenheid van medewerkers en andere stakeholders steeg en het bedrijf werd toekomstbestendiger. En nu het bijna 2020 is, heeft Interface een nieuwe missie gelanceerd: Climate Take Back, met als doelstelling om niet alleen de negatieve impact te elimineren maar ook een positieve bijdrage te leveren aan het herstel van onze planeet. Voor hen gaat de circulaire economie allang niet meer alleen over grondstoffen, maar ook over nieuwe businessmodellen, innovatie en inspiratie. Zo haalt Interface nu middels een inclusief business model een deel van haar garens uit kapotte visnetten onder andere uit de Filipijnen. Met mooie bijvangst: ook H&M en andere tapijtfabrikanten maken gebruik van de circulaire garens die door de garenleverancier ontwikkeld zijn op verzoek van Interface!

Practice what you preach

De overheid jaagt het Nederlandse bedrijfsleven met verschillende programma’s en wetgeving aan om duurzamer en meer circulair te ondernemen. Maar wat doet de Rijksoverheid eigenlijk zelf? Want met 111.000 FTE, 10% van het Nederlandse kantorenbestand en € 12 miljard inkoopkracht per jaar heeft de rijksoverheid zelf ook een enorme impact – en daarmee de kans om dingen te veranderen.

Zo boekt het programma Denk Doe Duurzaam van de rijksoverheid mooie resultaten. Uit de jaarrapportage bedrijfsvoering van het Rijk blijkt dat in 2017, ten opzichte van 2016, onder andere:

  • Het energieverbruik per m2 kantoor met 12% daalde;
  • De CO2 uitstoot met 9% afnam;
  • En dat € 7,4 miljoen bespaard werd via de rijksmarktplaats voor gebruikt kantoormeubilair.

Kopieerapparaten worden zoveel mogelijk circulair ingekocht, ICT devices worden hergebruikt, kleding van bijvoorbeeld het leger wordt hergebruikt, of vervezeld voor recycling tot handdoeken. Op de kantoren wordt gestimuleerd om papieren bekertjes meerdere malen te gebruiken. Na gebruik worden ze ingezameld en gerecycled als toiletpapier. Deze maatregelen leveren ook nog eens besparingen op. Het hergebruik van kleding bespaarde het leger tot nu toe € 500 miljoen. Toch leveren circulair en duurzaam ondernemen ook de nodige dilemma’s op voor de overheid. Soms is de schaal van wat de overheid nodig heeft een barrière. Bij de inkoop van kopieerapparaten kon bijvoorbeeld niet één leverancier voldoende circulaire apparaten leveren. En soms vergt de overstap naar een ander bedrijfsmodel investeringen – uit belastinggeld.

Een stip aan de horizon – en beide voeten op de grond

Na de twee inleidingen werden de deelnemers aan de thema-avond actief betrokken door Marjolein Baghuis van The Terrace. Aan de hand van onze "Take a stand icebreaker" moesten  – letterlijk – stelling nemen over circulair ondernemen. Het leverde mooie discussies op met de sprekers en onderling. De overtuiging dat dit nodig is en de ambitie om meer circulair te gaan werken spatten van de groep af, maar toch waren er nog de nodige twijfels over de bereidwilligheid van ieders organisatie en de manier om het echt te gaan doen.

Zo werd van de overheid een veel grotere rol toegedicht, middels eigen inzet, ondersteuning en wetgeving richting ondernemers. Al klonk er ook een duidelijk pleidooi om daar als bedrijfsleven niet op te wachten en gewoon aan de slag te gaan. Waar iedereen het over eens was, is dat deze transitie visionaire leiders nodig heeft. Tijdens de borrel praatte iedereen verder over welke rol zij zelf hebben of willen oppakken op dit gebied.

Circulair Event Rijksoverheid Interface

Deze thema-avond was een coproductie van de VCV Kringen voor Duurzaamheid en Markt & Overheid. We waren te gast op een inspirerende locatie van Mindspace in Amsterdam. ​​​​​

 

 


Terugblik op 10 jaar positive change - Blog Leontine Gast (1/2)

Deze blog is gebaseerd op de speech die Leontine Gast, oprichter van The Terrace, gaf tijdens de gelegenheid van ons 10-jarig bestaan op 7 november 2017. Dit is een terugblik op het ontstaan van The Terrace in 2007, in de volgende blog schetst Leontine juist een vooruitblik aan de hand van haar eigen wensenlijstje voor de toekomst.

Wat speelde er in 2007 allemaal?

In de wereld van voeding startte het Europese EKO keurmerk, begon UTZ Certified met het Cacaoprogramma en lanceerde de Dierenbescherming het Beter Leven Keurmerk. De eerste Nederlandse Fair Trade Week ziet het licht. Aandacht voor klimaatverandering blijkt uit het feit dat de IPCC de Nobelprijs voor de Vrede ontvangt. En het was warm in 2007: de gemiddelde temperatuur was 11,2 graden en samen met 2006 de warmste jaren ooit gemeten sinds 1706.

Dit bestond er allemaal nog niet: WhatsApp, Uber, AirBnB, Spotify, Tesla en Pinterest. En de zoekterm ‘circulaire economie’ leverde nog geen enkel resultaat op.

We moesten vaak nog uitleggen dat duurzaamheid geen hype was, maar een onderdeel van de bedrijfsvoering. Dat het niet alleen om milieu maar ook om mensen ging. Inmiddels houden we ons gelukkig veel meer bezig met het bedenken en implementeren van oplossingen.

Hoe The Terrace is ontstaan

In 2006 ben ik weg gegaan bij Albert Heijn waar ik 9 jaar gewerkt heb. Daar ben ik in dienst gekomen als initiatiefnemer en oprichter van de biologische productlijn, een vernieuwend idee dat heel spannend was voor AH. En zeker ook voor mij! Ik wilde die impact voor de biologische landbouw graag bereiken. Dat lukte ook, en ik groeide binnen de organisatie. Gaandeweg werd ik echter steeds meer onderdeel van het bedrijf en begon mijn eigenheid wat te verliezen.

Ik was dus op zoek naar iets nieuws, maar wist nog niet precies wat en in welke vorm. Wat ik wel heel goed wist is dat ik me weer voor 100% bezig wilde houden met de wereld mooier maken. Dat was altijd al mijn drijfveer. Voor mijn eerste baan na mijn studie solliciteerde ik bij Unilever; daar kreeg ik een afwijzing met de motivatie dat ik wel slim genoeg was, maar ook te maatschappelijk geëngageerd was om bij het bedrijf te passen. Opvallend is dat toentertijd duurzaamheid helemaal nog niet op de agenda stond.

Vanaf midden 2000 zette het Nederlandse bedrijfsleven langzaam maar zeker het onderwerp duurzaamheid op de agenda. Uit ervaring als de eerste MVO-manager van AH en wellicht ook in Nederland, wist ik dat dit soort trajecten vaak tergend traag gingen. Zeker als er geen business case tegenover stond, werd het al snel heel dikke stroop. En omdat ik nogal ongeduldig van aard ben, dacht ik al snel dat dit soort trajecten prima bij verschillende bedrijven tegelijkertijd konden lopen. En dat ik mijn liefde voor merkstrategie daar goed voor kon inzetten. Zo begon ik in 2007 The Terrace, met de pay-off, “sustainable brands, competative edge”. Duurzaamheid als onderscheidend vermogen.

Mijn eerste opdracht was het creëren en toetsen van een innovatief drinkwater apparaat van Philips voor de Indiase markt. De eerste stagiaire betaalde ik aan het einde van de eerste maand cash omdat ik eigenlijk niet wist hoe dat werkte. Mijn zus die arbeidsadvocaat is, vond dat helemaal geen goed idee en heeft sindsdien alle contracten voor The Terrace gemaakt. De tweede opdracht was in samenwerking met Pierre Hupperts voor de HIER campagne. Een klimaat campagne om mensen en bedrijven bewust te maken van energieverbruik en wat je allemaal kon doen om je impact op het milieu te verminderen.

Limburgse honing en de Amsterdamse mosterd

Pierre en ik hebben elkaar in de 90er jaren ontmoet bij het Social Venture Network en aten sindsdien tenminste 1 keer per jaar Thais bij Birdies op de Zeedijk. Hoe verschillend wij als personen en achtergronden ook zijn, onze zakelijke en inhoudelijke gelijkgestemdheid maakt dat we goed samenwerken en dat leidde er in 2011 toe dat Pierre als partner toetrad tot Terrace. De combinatie van de Limburgse honing en de Amsterdamse mosterd levert voor onze klanten een mooi resultaat.

Het betekende wel dat Terrace een hybride positionering heeft; van strategie en stakeholder dialogen aan de ene kant en merkpositionering en communicatie aan de andere kant. We combineren de klassieke consultancy en de communicatiebureaus. Een breed pakket van diensten dus voor een klein bedrijf. Echter, het groene hart is wat alles met elkaar verbindt. De wens om de wereld mooier te maken, het analytische vermogen om keuzes te maken, de creativiteit om de vertaalslag naar de markt te maken. We zijn allemaal intrinsiek inhoudelijk gemotiveerd, willen van de hoed en de rand weten. Laatst zei iemand tegen mij dat we eigenlijk een content bureau zijn, ik denk dat dat ook wel klopt.

Vandaag

Anno 2017 zijn we met een vaste kern van 9 mensen, door alle werkende generaties heen. Zo houden de verschillende leeftijden elkaar goed op de hoogte en scherp. Er is bij Terrace altijd een bovengemiddeld aantal vrouwen werkzaam. Waarom weet ik niet, maar het feit is dat we dus altijd op zoek zijn naar groene mannen! We werken met een flexibele schil van experts op het gebied van Public Affairs, Video creatie, Infographics, Webbouwer, Dtp, etc. Zo hebben we altijd in huis wat we precies nodig hebben.

Ik vind dat je jong talent een baan moet bieden, zo krijgen ze een stabiele start in hun werkzame leven en kunnen ze eventueel een hypotheek aanvragen! We hebben vele geweldige medewerkers mogen begeleiden tot positive agents. En we hebben maar liefst 26 stagiaires opgeleid.

We hebben tot nu toe voor ruim 115 klanten gewerkt, van Ahrend tot Zonnatura. Met diverse vragenstukken op gebied van MVO strategie, merkstrategie en communicatie. Soms een opdracht van 2 maanden, soms voor vele jaren. We zijn 2 keer verhuisd en is er nog nooit een rekening niet betaald!

Ons werk betekent dat we in de kern van organisaties voor verandering zorgen, en dat heeft een grote mate van intimiteit. Als je geen vertrouwen hebt van de klant is het eigenlijk niet mogelijk om de gewenste verandering in gang te zetten. Een aardige anekdote is van een commercieel directeur jaren geleden. Hij ontving ons me de woorden: het is een zwarte dag, dat wij nou dure adviseurs moeten inhuren om ons MVO-beleid te maken. Jullie krijgen driekwartier en dat is eigenlijk al te lang! Na ruim 2 uur namen we afscheid en is hij altijd een ambassadeur geweest om MVO te implementeren en om ons aan te bevelen. Ons werk is eigenlijk altijd maatwerk, financieel niet altijd het meest rendabele maar wel het beste resultaat voor onze klanten.

Ik ben er trots op dat we met zo veel mooie bedrijven, merken en organisaties hebben mogen werken. In ons jubileumboekje laten we aan de hand van een aantal cases (NutriciaDopperMethodUnilever, Sociaal-Economische RaadSolidaridadResponsible Mining IndexLa CoppaAction) zien wat we bereikt hebben. Het was lastig om keuzes te maken over wie er in het boekje kwam, er zijn zoveel mooie verhalen te vertellen…

Toekomst

Voor de toekomst heb ik concrete 4 wensen voor positieve verandering waarmee we in mijn ogen de komende 10 jaar flink gas kunnen geven. Hier zal ik verder op ingaan in mijn volgende blog! Deze kan je begin januari verwachten! Stay tuned...

Heb je ons jubileumevenement gemist? Bekijk hier de after-movie!


Samen leren en in actie komen om plastic afval te verminderen

Op dinsdag 23 mei 2017 verwelkomde The Terrace een diverse groep mensen om te praten over plastic afval en de circulaire economie. De avond begon met een interview met Leontine Gast, oprichtster van The Terrace, gevolgd door een rondetafelbespreking over plastic afval in ons leven, geleid door Nelmara Arbex, CEO van Arbex & Company.

Het verleden en de toekomst van plastic

Leontine Gast is een expert in het invoeren van ‘purpose’ bij merken en organisaties. Ze werd deze avond geïnterviewd door haar collega Marjolein Baghuis. Leontine werkt al meer dan twee decennia met het thema duurzaamheid, waaronder tien jaar als directeur van The Terrace: ‘the agency for positive change’. Middels haar werk met bedrijven en andere organisaties draagt Leontine bij aan de circulaire economie. Top tips van haar ervaringen met betrekking tot plastic afval richten zich zowel op gebruikers als op producenten van producten die plastic bevatten. Consumenten moeten veel meer bewustzijn ontwikkelen; zodra zij echt begrijpen wat ze kopen zullen ze andere keuzes maken. Producenten moeten oplossingen blijven pionieren en hun leerervaringen blijven delen. Niet alleen oplossingen omtrent afvalstromen, maar ook eerder in de keten, vanaf het moment dat producten ontworpen worden. Een voorbeeld is design voor demontage, zoals Ahrend's visie op kantoormeubilair. Voor de komende jaren is een van de dromen van Leontine dat we een manier vinden om minder spullen te consumeren en produceren – en betere spullen – inclusief het reduceren van de hoeveelheid plastic die we creëren. Andere dromen zijn de overgang naar hernieuwbare energie en een overstap naar een meer plantaardig dieet.

Problemen delen en vragen over plastic afval

Na het interview leidde Nelmara Arbex een rondetafelgesprek over plastic in ons leven. We waren het er allemaal over eens dat de rol van plastic wel degelijk belangrijk is (om voedsel te beschermen, cosmetica te bewaren, enz.), maar dat het gebruik ervan echt uit de hand is gelopen. Voor ieder van ons is het bewustzijn van het probleem omtrent plastic begonnen met een eye-opening ervaring. Individueel in plastic verpakte bananen, de consumptie van plastic waterflesjes in landen met uitstekend kraanwater, stranden met ontzettend veel plastic afval, een shampoo fles in het midden van de jungle. Maar ook simpelweg de shock die het scheiden van plastic afval met zich meebracht, vaak bestaat meer dan de helft van ons afval uit plastic! In de groep hebben we manieren gedeeld om zo veel mogelijk plastic afval te vermijden, zoals:

  • Neem je eigen tassen mee naar de supermarkt, ook voor verse producten;
  • Draag een herbruikbare waterfles en/of koffiemok met je mee;
  • Bereid zo veel mogelijk je eigen voedsel en probeer ook andere huishoudelijke artikelen zelf te maken;
  • Scheid het plastic afval van het restafval;
  • Beïnvloed en motiveer je vrienden en collega’s om plastic te hergebruiken.

Ook hebben we onze vragen over plastic gedeeld. Voor sommigen vonden we antwoorden (in cursief), anderen bleven onbeantwoord:

  • Kan biologisch afbreekbaar plastic gerecycled worden met het reguliere plastic afval? Nee, gooi dit a.u.b. bij het GFT-afval.
  • Hoeveel plastic wordt er gerecycled in onze stad (Amsterdam) en wat gebeurt hier eigenlijk mee? De inwoners van Amsterdam verzamelen slechts 8% van hun plastic afval. Na het sorteren, schoonmaken en versnipperen, wordt het gerecyclede plastic gebruikt voor nieuwe producten zoals fleece truien, speelgoed, meubels en leidingen.
  • Waarom worden de ingrediënten van eten en kleding gedetailleerd gespecificeerd op labels, maar zijn de specificaties voor (plastic) verpakkingen nergens te vinden?
  • Waar kan ik voedingsmiddelen kopen zonder overbodige plastic verpakkingen?
  • Waar ligt de balans en de waarheid rondom voedselverspilling en plastic verpakkingen?

Gedragsverandering ondersteunen

Gedragsverandering ondersteunen door verder te gaan dan regels en voorschriften We hebben ons ook afgevraagd welke regelgeving er op het gebied van verpakkingen bestaat. We zijn ons bewust van het feit dat de nieuwe EU-wetgeving in de maak is, maar we realiseerden ons ook dat gedrag niet zal veranderen enkel door het invoeren van regels en het bieden van rationele informatie. We moeten een beroep doen op emoties, gevoelens en instincten om mensen aan te sporen tot verandering. Een paar van onze aanbevelingen zijn:

  • Duurzaamheid invoeren als vak of onderwerp in het onderwijs, op alle niveaus;
  • Het makkelijk en praktisch maken voor consumenten, winkeliers en fabrikanten om het gebruik van plastic te verminderen en om plastic te hergebruiken of te recyclen. Dit kan eventueel door middel van interactieve recycling-ondersteunende apps, of apps die bijvoorbeeld helpen met het vinden van winkels waar minder verpakkingen gebruikt worden.
  • Op de verpakking van producten niet alleen de calorieën en ingrediënten te plaatsen, maar ook een afvalindicator;
  • Gebruik maken van emoties en ‘storytelling’ op het gebied van plastic afval om meer bewustzijn te creëren;
  • Vraag CEO's om een week zonder plastic te leven en hun ervaringen openbaar te delen;
  • Betrek beroemdheden om mensen op een positieve manier te keren tegen de huidige weggooicultuur.

Het was geweldig om gelijkgestemde mensen bij dit evenement te ontmoeten. Bedankt voor jullie actieve deelname aan deze discussie Jacobien Crol, Nierika Hamaekers, Frank Kohl, Sari Kuvaja, James Rowbotham, Kajsa Rosenblad en Tal Ullmann. Allemaal sterk overtuigd van het feit dat we impact kunnen hebben, elk met een krachtige persoonlijke motivatie om positieve verandering te creëren!

Dit blog is geschreven door Marjolein Baghuis om het resultaat van het rondetafelgesprek op het OpenIDEO-platform te delen. Het verschijnt ook op de website van Changeincontext.com.